چطور با قلمه زدن گیاهان را تکثیر کنیم؟

چطور با قلمه زدن گیاهان را تکثیر کنیم؟

آیا مایل هستید به خانه خود گیاه اضافه کنید؟ آیا می‌توانید گیاهان آپارتمانی را به صورت حرفه‌ای تکثیر کنید؟ چقدر با مراحل قلمه زدن آشنا هستید؟ تماشای رشد یک گیاه یکی از لذت‌بخش‌ترین کارهایی است که می‌توان در خانه و محل کار انجام داد. طراحان داخلی همواره استفاده از گیاهان را به عنوان عنصری موثر در زیبایی دکوراسیون خانه و محل کار پیشنهاد می کنند. در این مقاله سعی داریم انواع روش‌های تکثیر گیاه را معرفی کنیم و قلمه زدن را به صورت کاملا حرفه ای آموزش دهیم تا به کمک آن به تکثیر گیاه آپارتمانی خود بپردازید و گلخانه کوچک خانه را روز به روز گسترش دهید.

انواع روش‌های تکثیر گیاهان آپارتمانی

یکی از روش‌های مقرون به صرفه در گسترش و نگهداری گیاهان آپارتمانی تکثیر آن‌ها است. تکثیر به معنای به وجود آوردن یک گیاه کامل از گیاه مادر است که نه تنها به هرس کردن و تضمین سلامت آن کمک می‌کند، بلکه باعث افزایش مواد مغذی خاک نیز می‌شود. تمامی گیاهان روش‌های تکثیر منحصر به فرد خود را دارند بنابراین بهتر است با شناخت کافی از گیاه و کسب اطلاعات در زمینه تکثیر، اقدام به تکثیر گیاه آپارتمانی نمایید. به طور کلی تکثیر گیاهان با روش‌های زیر مرسوم است که در این مقاله قصد داریم به آسان‌ترین و کم هزینه‌ترین روش تکثیر گیاه آپارتمانی، یعنی قلمه زدن بپردازیم.

  •  خوابانیدن
  •  پاجوش
  •  گیاهچه
  • قلمه‌زنی
  •  تقسیم بوته‌ها
  •  خواباندن هوایی
  •  کاشت بذر
  •  اسپورپاشی
  •  پاجوش
  •  پیازچه
  •  ریشه‌ غده ای
  •  پیوند زدن

برای کسب اطلاعات کافی در زمینه گیاهان می‌توانید مقاله گیاهان مقاوم آپارتمانی که هرگز خشک نمی شوند را نیز مطالعه نمایید.

بهترین روش تکثیر گیاهان آپارتمانی
قلمه زدن بهترین راه تکثیر گیاهان آپارتمانی است.

قلمه زدن چیست؟ 

یکی از نکات شگفت‌انگیز در مورد گیاهان این است که هر سلول توانایی تکثیر تمام قسمت‌ها و انجام عملکردهای بخش‌های مختلف را دارد. با جدا کردن یک برگ یا ساقه و ایجاد شرایط مناسب برای آن، می‌توانید یک گیاه کاملاً جدید پرورش دهید. قلمه زدن روشی ارزان و آسان برای به‌دست آوردن گیاهان جدید از گیاهانی است که قبلاً داشته‌اید. قسمت جدا شده با توجه به نوع گیاه در آب یا ماسه مرطوب نگهداری می‌شود و بعد از ریشه زدن به گلدان انتقال می‌یابد. قلمه زدن گیاه به سه روش انجام می‌شود که در ادامه به آن می‌پردازیم.

ریشه‌زایی قلمه‌ها در آب یا کاشتن قلمه‌ها در خاک
ساقه قلمه شده را می‌توان در آب یا خاک مرطوب نگهداری کرد.

1. قلمه ساقه

تکثیر گیاه آپارتمانی به روش قلمه زدن ساقه، محبوب‌ترین روش تکثیر گیاه برای بوته‌های چوبی و گیاهان زینتی است. برای این کار باید به دنبال ساقه سالم، بدون گل و عاری از حشرات باشید. ساقه باید به طول 7 تا 15 سانتی‌متر بوده و حداقل دو یا سه برگ به آن متصل باشد. با استفاده از چاقوی تیز و استریل یک برش دقیق با زاویه 45 درجه ایجاد کرده و ساقه را تا زمان انتقال به گلدان در آب یا ماسه خیس نگهداری کنید. قلمه ساقه نیز روش‌های متفاوتی دارد که شامل موارد زیر است:

  • قلمه چوب سخت یا خشبی

قلمه زدن خشبی در فصل پاییز و زمستان و از شاخه‌های فصل جاری گرفته می‌شود. اگر قلمه‌گیری زودتر از این زمان انجام شود، به دلیل اینکه جوانه‌ها به خواب می‌روند، ریشه‌زایی انجام نمی‌گیرد.

  • قلمه چوب نیمه‌سخت

قلمه چوب نیمه‌سخت در تمام فصل‌های سال انجام می‌شود. این نوع قلمه را از قسمت انتهای شاخه که دارای چند برگ است تهیه می‌کنند.

  • قلمه چوب نرم

قلمه چوب نرم از ساقه‌های نازک و نرم که در سال جاری رشد کرده‌اند، تهیه می‌شود.

  • قلمه علفی

اغلب گیاهان آپارتمانی با این روش تکثیر می‌شوند. ساقه گیاه را بعد از قلمه را می‌توان هم در آب و هم در بستر کشت ریشه‌دار کرد.

نحوه جدا کردن قلمه ساقه
ساقه قلمه را به صورت اریب و با زاویه 45 درجه ببرید.

2. قلمه برگ

برخی گیاه علفی یا چوبی و بسیاری از گیاهان آپارتمانی، به روش قلمه برگ قابل تکثیر هستند. در این روش از یک قطعه برگ برای ایجاد گیاه کاملاً جدید کمک گرفته می‌شود. برای این منظور باید یک برگ سالم و کامل رشد کرده را از یک گیاه مناسب قلمه زدن انتخاب و آن را از ساقه آن جدا کنید. قسمت برش‌خورده را با زاویه در خاک مرطوب بکارید. بعد از 4-6 هفته ریشه‌های جدید تشکیل می‌شود و گیاه می‌تواند به یک ظرف بزرگتر منتقل شود. با این روش برخی از گل‌های آپارتمانی مانند بگونیا، بنفشه آفریقایی و سانسوریا را می‌توان تکثیر کرد. مقاله مروری بر بهترین روش‌های نگهداری گیاهان آپارتمانی اطلاعات مورد نیاز برای نگهداری از گل و گیاه آپارتمانی را در اختیارتان قرار می‌دهد.

چه گیاهانی با قلمه‌زنی برگ زیاد می‌شوند؟
قلمه برگ بهترین راه تکثیر گیاهان گوشتی است.

3. قلمه ریشه

یکی دیگر از روش‌های قلمه زدن گیاهان استفاده از قلمه ریشه بوده و بهترین زمان برای تهیه قلمه ریشه اواخر پاییز تا اوایل بهار است. ریشه‌هایی که 6-5 میلی‌متر قطر دارند، به طول 5 تا 15 سانتیمتر از ریشه اصلی جدا می‌شوند. در این روش ریشه‌ها در محیطی خنک درون شن یا خاک اره مرطوب نگه می‌شوند تا جوانه بزنند.

بهترین زمان برای قلمه‌زنی ریشه
بهترین زمان برای تهیه قلمه ریشه اواخر پاییز تا اوایل بهار است.

چگونه قلمه بزنیم؟

بین تمام راه‌های تکثیر گیاه آپارتمانی، قلمه زدن از طریق ساقه گیاه یکی از ساده‌ترین روش‌ها است. در این روش ساقه بریده شده در آب یا گلدان پر شده از ماسه قرار می‌گیرد و پس از ریشه‌دهی، در گلدان یا زمین اصلی کاشته می‌شود. قلمه زدن از طریق ساقه مطمئن‌ترین روشی است که تضمین می‌کند گیاهان جدید از نظر ژنتیکی با گیاه اصلی یکسان هستند. برای قلمه‌ زدن سالم و موفق گیاه آپارتمانی، مراحل زیر را دنبال کنید. می‌توانید برای انجام امور باغبانی از سرویس آنلاین خدمات باغبانی منازل استادکار کمک بگیرید.

دانلود اپلیکیشن استادکار

  • نسخه IOS استادکار
  • نسخه اندروید استادکار
  • دریافت از اپ استور و سیب اپ
  • دریافت از گوگل پلی، کافه بازار و مایکت
دریافت این خدمت از استادکار

مواد و ابزار مورد نیاز قلمه زدن گیاه

  • تیغ یا قیچی تیغ
  • مداد یا چوب
  • گیاه مادر
  • کیسه پلاستیکی
  • مخلوط خاک سبک گلدان و ماسه
  • هورمون ریشه‌زایی (اختیاری)
  • ظروف کاشت
  • الکل

مرحله اول: یک گیاه مناسب انتخاب کنید

یک گیاه مادر سالم برای قلمه زدن و تکثیر انتخاب کنید. گیاهان دارای بیماری یا شاخه و برگ افتاده یا در حال مرگ گزینه مناسبی برای این منظور نیستند. بهترین گزینه گیاهانی هستند که رشد و نمو فراوانی دارند و به گلدهی نرسیده‌اند. همچنین گیاه مادر باید به اندازه کافی بزرگ باشد که قلمه زدن به آن آسیبی نرساند.

نکات مهم پرورش گل و گیاه در منزل
گیاه مادر باید به اندازه کافی رشد کرده باشد.

مرحله دوم: گلدانی را آماده کنید

یک گلدان یا ظرف تمیز را با مخلوط ماسه و خاک پر کنید تا قلمه ساقه را برای ریشه زدن در آن نگهداری کنید. از خاک باغچه معمولی استفاده نکنید، زیرا ممکن است حاوی عوامل بیماری‌زا باشد که می‌تواند ساقه قلمه را قبل از ریشه زدن خشک کند. همچنین اگر تصمیم دارید ساقه قلمه را تا زمان ریشه‌زنی در آب نگهداری کنید، ظرف آب مورد نظرتان را قبل از قرار دادن ساقه‌ها استریل کرده و آن را از آب تصفیه شده پر کنید.

انتخاب گلدان مناسب برای پرورش گل و گیاه در خانه
گلدان‌ها نباید بیش از اندازه بزرگ باشند.

مرحله سوم: بهترین ساقه قلمه‌ها را پیدا کنید

ساقه‌های سبز و غیر چوبی را برای قلمه زدن انتخاب کنید. ریشه‌زایی و رشد ساقه‌های جدید بهتر از ساقه‌های چوبی یا قدیمی است. زیرا این قسمت محلی است که ریشه‌های جدید در آن ظهور می‌کنند.

چگونه گیاهان خانگی خود را با قلمه زدن زیاد کنیم؟
برای قلمه زدن ساقه‌های سالم و بدون بیماری را انتخاب کنید.

مرحله چهارم: گیاه را ببرید

عملیات قلمه زدن را با استفاده از یک قیچی یا تیغی که در الکل استریل شده، آغاز و به صورت مورب برشی درست زیر گره ایجاد کنید. و در صورت داشتن هورمون ریشه‌زایی، ساقه بریده را در آن قرار دهید.

آموزش قلمه‌گیری از گیاه
قیچی یا چاقوی قلمه‌گیری باید تیز و استریل شده باشد.

مرحله پنجم: یک حفره ایجاد کنید

از یک مداد یا شی نوک تیز مشابه برای ایجاد حفره کاشت در مخلوط خاک و ماسه گلدان استفاده کنید.

بهترین زمان قلمه زدن گیاهان
پیش از کاشت قلمه یک حفره کوچک در خاک گلدان ایجاد کنید.

مرحله ششم: قلمه را بکارید

قلمه را با احتیاط در حفره ایجاد شده در مخلوط گلدان قرار دهید و خاک اطراف آن را به آرامی محکم کنید. می‌توانید چندین قلمه را در یک ظرف با فاصله بکارید تا برگ‌ها به یکدیگر برخورد نکنند. بعد از ریشه‌زایی می‌توانید هر یک از قلمه‌ها را به گلدان اصلی منتقل کنید.

مراحل تکثیر گیاهان آپارتمانی با قلمه زدن
پس از ریشه‌دار شدن قلمه‌ها، می‌توانید آنها را به گلدان اصلی انتقال دهید.

مرحله هفتم: گلدان را با پلاستیک بپوشانید

بعد از قلمه زدن و کاشت ساقه قلمه، گلدان را با کیسه پلاستیکی بپوشانید. کیسه رطوبت فضای گل را بالا نگه داشته و گرما را در خود نگه می‌دارد. توجه داشته باشید که نباید کیسه را کاملاً مهر و موم کنید زیرا مقداری جریان هوا برای جلوگیری از پوسیدگی قارچ ساقه لازم است. گلدان را در یک مکان گرم در خانه و در مقابل نور غیر مستقیم نگه دارید. قبل از این کار مقاله مکان مناسب گیاهان آپارتمانی و گل‌های خانگی کجاست؟ را مطالعه نمایید.

چگونه قلمه بزنیم؟
برای ایجاد گردش هوا و مرطوب نگه داشتن محیط، کیسه را روزانه باز کنید.

مرحله هشتم: نظارت بر ساقه قلمه

تا زمان تشکیل ریشه، خاک را کمی مرطوب نگه دارید اما آنقدر مرطوب نباشد که در داخل کیسه پلاستیکی برفک ایجاد شود. به طور منظم علائم پوسیدگی را بررسی کنید و به محض مشاهده مشکل، قلمه‌های مشکوک را بردارید. پس از دو تا سه هفته با کشیدن آرام ساقه‌های قلمه زده شده، ریشه‌ها را بررسی کنید. اگر احساس کردید ریشه‌ها شکل گرفته‌اند، می‌توانید ساقه قلمه زده شده را به گلدان اصلی و یا زمین منتقل کنید.

بهترین روش تکثیر و قلمه زدن گیاهان آپارتمانی
به طور مرتب قلمه‌ها را از لحاظ نشانه‌های پوسیدگی بررسی کنید.

بهترین زمان قلمه زدن

قلمه ساقه را تقریبا در هر زمان از سال می توان انجام داد. اما بهترین زمان برای اقدام آن، فصل بهار است که شاخه‌های تازه گیاهان در حال رشد هستند. اما به طور کلی می توان گفت بهترین زمان، زمانی است که گیاه مادر از رشد و سرزندگی کافی برای تکثیر برخوردار باشد.

بهترین زمان قلمه زدن و تکثیر گیاهان آپارتمانی
محدودیت زمانی جهت قلمه‌زنی گل و گیاه آپارتمانی وجود ندارد.

جمع‌بندی

در این مقاله قصد داشتیم شما را با انواع راه‌های تکثیر گیاهان آشنا کرده و ساده‌ترین آن ها یعنی قلمه زدن را آموزش دهیم. به کمک قلمه زدن می توانید بدون صرف هزینه به گسترش گلخانه شخصی‌تان بپردازید.

سمپاشی باغچه و فضای سبز

سمپاشی باغچه و فضای سبز

  • نابود کردن انواع آفت‌ها
  • قارچ‌ها و علف‌های هرز
  • ازبین بردن انواع حشرات، موریانه و...
دریافت این خدمت از استادکار

منبع: The Spurce

فاطمه مرادی
فاطمه مرادی نویسنده تیم وبلاگ استادکار، در رشته مهندسی صنایع فارغ التحصیل شده است. فردی اجتماعی و در عین حال کم‌حرفی که عاشق کار و فعالیت بوده و خیلی کم بیکار دیده می‌شود. نقاشی و نویسندگی حرفه و شغل اصلی فاطمه در سال‌های اخیر بوده و کوهنوردی، دویدن، تفریح و ورزش را خیلی جدی دنبال می‌کند. مطالعه و تماشای سریال هم از عادت‌های اوست که به خاطر شغلش و دید تازه‌ای که به او می‌دهد، در برنامه روزانه‌اش قرار دارد. حفظ حقوق زنان در جامعه همیشه مطالبه و دغدغه اصلی فاطمه است، چون اعتقاد دارد هر کسی که به جایگاه زنان در جامعه ارزش قائل شود، خودش را شایسته احترام می‌داند.