فیلتر شنی تصفیه آب استخر چیست و چطور باید از آن نگهداری کرد؟

زلال و شفاف بودن آب استخر، اولین تصویری است که خیال ما را برای استفاده از استخرها راحت می‌کند! تمیزی و پاکیزه بودن استخرها مرهون استفاده از فیلترهای تصفیه آبی است. انواع مختلفی از این فیلترها وجود دارد که فیلتر شنی تصفیه آب استخر یکی از محبوب‌ترین آن‌ها است. در این مقاله ضمن بررسی این نوع فیلترها، از شرایط نگهداری و زمان تعویض آن‌ها صحبت خواهیم کرد و در انتها مزایا و محدودیت‌هایی را که نسبت به انواع دیگر فیلترهای تصفیه آب دارند بیان می‌کنیم. اپلیکیشن درخواست خدمات استادکار همراه شماست .

وظیفه سیستم‌های تصفیه، حذف هر ذره حل ناشدنی و معلق در آب استخر از قبیل انواع خاک و گردوغبار و… است. عمده این فرآیند به کمک فیلترهای مختلفی صورت می‌گیرد که در مواردی حتی می‌توانند بخشی از عوامل باکتریایی و قارچی احتمالی در آب استخر را نیز حذف کنند. البته این مورد یعنی حذف میکروارگانیسم‌ها از آب استخر، بیشتر به بحث ضدعفونی کردن آب استخر برمی‌گردد و متفاوت از فرآیند فیلتراسیون است.

بیشتر بدانید مدت زمان تعویض آب استخر شنا

به‌طورکلی فیلتراسیون پروسه‌ای کاملاً فیزیکی و مبتنی بر حذف ذرات و آلاینده‌ها بر اساس سایز آن‌هاست و شاید اولین قدم برای بهبود کیفیت آب استخرها باشد؛ زیرا برای ضدعفونی کردن و پاک‌سازی آب نیاز به روش‌های شیمیایی و کاربردی‌تر است.

انواع فیلترهای تصفیه آب استخر

برای تصفیه آب استخرهای خانگی و جداسازی ذرات جامد از آن معمولاً از سه نوع فیلتر استفاده می‌شود. اگر علاقه مند اید در مورد دلایل کدر شدن آب استخر بیشتر بدانید مقاله قبلی ما را بخوانید .

  • فیلتر شنی (Sand Filters): فیلتر شنی یکی از ساده‌ترین انواع فیلترهای تصفیه آب استخر است که به دلیل شرایط نگهداری آسان و ماندگاری بالا از محبوبیت زیادی برخوردار است. این فیلترها از شن و سنگ‌ریزه‌هایی که عمدتاً از جنس سیلیس هستند برای زلال‌کردن و تصفیه آب استفاده می‌کنند. ذرات سیلیس موجود در تانک این نوع فیلترها به طور استاندارد ذرات ۲۰ میکرون یا بزرگ‌تر را از آب جداسازی می‌کنند. (برای اینکه متوجه شوید این مقدار چقدر کوچک است در نظر بگیرید قطر موی انسان ۵۰ میکرون، گلبول قرمز ۲۵ میکرون و اغلب باکتری‌ها ۲ میکرون هستند! که این به این معنی است که فیلتراسیون به تنهای نمی‌تواند باعث حذف عامل باکتریایی درون آب باشد)
  • فیلتر کارتریجی (Cartridge Filters): فیلترهای کارتریجی نیز شرایط نگهداری ساده‌ای دارند و بیشتر زمانی مؤثرند که از آن‌ها برای استخرهای خیلی بزرگ استفاده نشود. جنس آن‌ها نوعی پلی‌استر است و به الیاف پارچه‌­ای شباهت دارد که در فیلترهای یخچالی نیز مشابه آن را می‌بینیم. ویژگی مهم آن‌ها جداسازی ذرات تا ۱۰ میکرون و نیز عدم نیاز به بک­واش (در ادامه مطلب درباره آن صحبت شده) است که سبب کاهش مصرف آب نیز می‌شود بااین‌حال گران‌تر بودن آن‌ها نسبت به فیلتر شنی و نیز امکان استفاده در تعداد دفعات کمتر از فیلتر شنی، جزو دلایل ترجیح افراد به استفاده نکردن از این نوع فیلتر است.
  • فیلتر دیاتومه (Diatomaceous Earth Filters): نام این نوع فیلتر برگرفته از خاکی به همین نام است که با عنوان خاک سیلیس (درواقع خاک حاصل از پوسته سیلیسی گیاهان دریایی است) نیز شناخته می‌شوند که قابلیت جذب ذرات تا حدود ۵ میکرون را نیز دارند. این فیلترها راندمان بالایی نسبت به انواع دیگر دارند اما شاید دلیل اصلی رایج نبودن استفاده از آن‌ها همین خاک سیلیس باشد، زیرا مطالعات مختلف احتمال سرطان­‌زا بودن این خاک برای انسان را گزارش کرده­اند.

به طور خلاصه با انواع فیلتر تصفیه آب استخر آشنا شدید. در ادامه با مورد اول یعنی فیلترهای شنی که پرکاربردترین انواع فیلتراسیون در استخرها نیز هست بیشتر آشنا می‌شویم.

وجود برخی از محدودیت‌ها در انواع دیگر فیلترهای تصفیه سبب شده که فیلتر شنی تصفیه آب استخر به‌عنوان پرکاربردترین روش فیلتراسیون شناخته شود. بااین‌حال با پیشرفت علم و شناسایی ترکیبات جدید و مؤثر در پاک‌سازی آب، تولیدکنندگان این نوع فیلتر با اضافه کرد مواد مختلف به دنبال هرچه بهتر کردن فرآیند فیلتراسیون هستند.

فیلتر شنی تصفیه آب استخر چیست؟

مختصری راجع به این نوع فیلتر صحبت کردیم. درواقع اگر نمی‌خواهید هزینه زیادی کنید و درعین‌حال زمان کمی برای رسیدگی و نگهداری از وضعیت آب استخر خود دارید، فیلتر شنی بهترین انتخاب شما است. این فیلترها حتی برای استخرهای بزرگ نیز مناسب هستند زیرا به آسانی به مانند دیگر انواع فیلترها مسدود نمی‌شوند.

در مورد تصفیه آب یخچال چه می دانید ؟ برای اطلاع بیشتر مقاله استادکار را در این باره بخوانید .

اگر با میکروسکوپ به دانه‌های سیلیس موجود در این فیلتر شنی نگاهی بیاندازید متوجه ساختار غیر مسطح و زبر خواهید شد. همین امر موجب می‌شود که آلودگی، خاک و… موجود در آب به این دانه‌های شنی متصل شوند و اجازه عبور آن‌ها را از فیلتر ندهند. همین‌طور که هفته‌ها، ماه‌ها و سال‌ها می‌گذرند و آب بیشتری از طریق فیلتر وارد استخر می‌شوند این لبه‌های زبر دانه‌های سیلیس دچار فرسایش شده و در نهایت کارایی خود را از دست می‌دهند.

علاوه بر این ذراتی که در لابه‌لای این دانه‌ها مانده در طولانی مدت روی کیفیت و مقدار آب خروجی از فیلتر اثر می‌گذارد و دستگاه برای خروج آب مجبور است فشار بیشتری وارد کند. به همین دلیل معمولاً یک فشارسنج در کنار فیلتر شنی نصب می‌شود تا این تغییر فشار را به شما هشدار دهد. با این علامت شما متوجه خواهید شد که زمانی شستشوی خود فیلتر شنی فرارسیده، تمیز کردن فیلتر شنی به شستشوی معکوس یا بک­واش (Baskwash) معروف است.

چطور باید از فیلتر شنی تصفیه آب استخر نگهداری کرد؟

تانک فیلتر شنی از فلز، بتن و یا فایبرگلاس ساخته شده است که درون آن لایه‌های ضخیم شن و ماسه قرار دارد. در طی فیلتراسیون آب کثیف از طریق لوله­ فیلتر وارد تانک فیلتر شنی می‌شود. آب از طریق جاذبه از لابه‌لای دانه‌های شن و ماسه می‌گذرد و در انتهای مخزن، آب تصفیه‌شده از طریق یک لوله دیگر خارج می‌شود. اگر جریان آب خروجی به واسطی کثیفی و ذرات درون آب کم شود، فشارسنج تعبیه‌شده روی دستگاه این تغییر را نشان می‌دهد و زمان شستشو معکوس یا بک­واش دستگاه رسیده است.

شستشوی معکوس یا بک­واش فیلتر شنی تصفیه آب چه زمانی و چگونه صورت می‌گیرد

بک­واش درواقع وارد کردن جریان آب در جهت عکس فعالیت فیلتر است تا به کمک فشار آب، ذرات و گردوغبار موجود در لابه‌لای بستر فیلتر شنی و دانه‌های سیلیسی از آن جدا شود؛ اما اینکه چه زمانی این کار را انجام دهیم به سه عامل فشار آب، جریان آب و شفافیت آن بستگی دارد.

  • فشار آب: فشار نشان داده‌شده برای آب تمیز خارج‌شده از فیلتر بسته به‌اندازه، پمپ و عوامل دیگر فیلتر شما متفاوت است ولی به‌طورکلی اگر فشارسنج ۲۰ تا ۲۵ درصد بیشتر از فشار طبیعی فیلتر را نشان دهد، نشان دهنده کثیفی در فیلتر شنی است و باید بک­واش شود.
  • جریان آب: در ارتباط با جریان آب، واحد آن را با گالن بر دقیقه (GPM) و با دستگاهی به نام فلومتر می‌سنجند. در این حالت هنگامی‌که کاهش ۳۰ تا ۳۵ درصدی جریان آب را شاهد بودید بهتر است سریعاً بک­واش کنید.
  • شفافیت: به‌اندازه‌گیری میزان عدم شفافیت آب استخر TDS میگویند و واحدی اندازه‌گیری ذرات موجود در آب PPM یا قسمت در میلیون است. به‌طورمعمول آب استخرها نباید TDS آن بیش از ۲۰۰۰ PPM باشد. اگر بالاتر بود به معنی درست عمل نکردن فیلتر شنی شما است .

درباره ی دستگاه تصفیه آب خانگی بیشتر بدانید .

مراحل انجام بک­واش فیلتر شنی تصفیه آب

  1. پمپ ورودی به فیلتر شنی یا همان پمپ تصفیه را خاموش‌کنید
  2. معمولاً فیلترهای شنی از چهار شیر مختلف تشکیل شده‌اند، برای بک­واش کردن شیر خروجی اصلی و شیر ورودی آب به فیلتر را ببندید و شیرهای منتهی به فاضلاب و شیر ورودی آب استخر به زیر بستر فیلتر را باز بگذارید. تا فرآیندی عکس جهت شستشوی املاح و کثیفی و انتقال آن به فاضلاب بتواند صورت بگیرد
  3. پمپ تصفیه را روشن کنید تا شستشو دانه‌های سیلیس انجام گیرد
  4. مدت زمان این عمل بین ۲ تا ۵ دقیقه است و بهتر است برای چند دفعه تکرار شود.
  5. پمپ را خاموش‌کنید و شیرها را به حالت اولیه خود برگردانید
  6. پمپ تصفیه را روشن کنید
فرآیند شستشوی معکوس یا بک­واش بسته به میزان استفاده شما از آب استخر می‌تواند بین ۳ تا ۵ هفته یک‌بار صورت بگیرید. توجه کنید که انجام این روش در طولانی مدت موجب عملکرد بهتر دانه‌های سیلیس و درنتیجه عمر بیشتر فیلتر شنی می‌شود.

زمان تعویض فیلتر شنی تصفیه آب استخر

شن و ماسه بر اساس کیفیت دانه‌های سیلیس بین ۵ تا ۷ سال طول می‌کشند تا نیاز به‌عوض کردن داشته باشند؛ که این زمان نیز رابطه مستقیمی با نحوه نگهداری شما و بک­واش های منظم شما دارد. بااین‌حال اگر مدت زمان زیادی است که فیلتر شنی را تعویض نکردید و انجام بک­واش نیز به افزایش کیفیت آب استخر شما کمکی نکرده، این موضوع نشان می‌دهد که از عمر مفید دانه‌های سیلیس فیلتر شما گذشته و باید آن را تعویض کنید.

با انجام به‌موقع بک­واش برای فیلتر شنی تصفیه آب استخر، دانه‌های سیلیس موجود در آن می‌توانند عمری نزدیک به ده سال را نیز داشته باشند و کیفیت خود را حفظ کنند.

مزایای استفاده از فیلتر شنی تصفیه آب استخر

  • هزینه کم
  • نگهداری آسان‌تر
  • شن و ماسه ۵ تا ۷ سال طول می‌کشد تا نیاز به‌عوض کردن داشته باشند.
  • کیفیت فیلتراسیون می‌تواند با افزودن برخی ترکیبات نظیر خاک سیلیس افزایش یابد.

محدودیت‌های استفاده از فیلتر شنی تصفیه آب استخر

  • فیلتراسیون ۲۰ میکرونی فیلترهای شنی، کمترین میزان دقت را میا انواع فیلترهای بیان شده را دارد. این به این معنی است هر نوع آلودگی کوچک‌تر از این مقدار می‌تواند از فیلتر عبور کند و وارد آب استخر شود.
  • شستشوی معکوس یا بک­واش باعث هدر رفت آب خواهد شد.
  • حمل‌ونقل دشوار به‌واسطه وزن بسیار بالا.

نتیجه گیری

در این مطلب به بررسی فیلتر شنی تصفیه آب استخر و نحوه نگهداری از آن پرداختیم، پروسه سرویس فیلترهای تصفیه نیز مانند دیگر خدمات استادکار با ارائه مشاوره رایگان و انجام فعالیت‌های مدنظر شما توسط کارشناسان مجرب صورت می‌گیرد. ضمناً اگر شما نیز تجربه استفاده از فیلترهای شنی را دارید در بخش نظرات آن را با ما در میان بگذارید.

منابع: swimuniversity l clean-pool

زهرا طاهریان
زهرا طاهریان | نویسنده در وبلاگ استادکار | زهرا د رموضوعات متنوعی همچون خانه و ساختمان، دکوراسیون و چیدمان، خانه داری و نظافت، تاسیسات و تعمیرات، زیبایی و سلامت مطالب کاربردی تهیه می‌کند.