همه چیز درباره اصول طراحی داخلی منزل

تصور کنید به مهمانی‌ای در منزل یکی از آشنایان خود در یکی از بهترین نقاط مسکونی شهر دعوت می‌شوید. وقتی به جلوی در ساختمان می‌رسید و در حال پیاده شدن از ماشین هستید، از زیبایی و لوکس بودن بنای ساختمان حیرت می‌کنید. با آسانسور بالا می‌روید، زنگ در واحد را می‌زنید و منتظر می‌شوید تا در باز شود و بیشتر از پیش حیرت کنید.

اما به محض اینکه وارد واحد می‌شوید، از ناهماهنگی اسباب و اثاثیه منزل، رنگ‌ها، پرده‌ها، نورپردازی و چیدمان در عجب می‌مانید. در این شرایط همه ما احتمالا در دلمان خواهیم گفت که اگر این خانه را با قیمتی پایین نیز به ما بدهند، حاضر به سکونت در آن نخواهیم بود. این موضوع دقیقا به طراحی داخلی منزل و نقش آن بر می‌گردد. طراحی داخلی منزل حکم قلب خانه را دارد. مهم نیست ظاهر و نمای بیرونی خانه چقدر زیبا باشد، تا داخل و باطن خانه زیبا طراحی نشده باشد، کسی با آن ارتباط برقرار نمی‌کند. با استادکار همراه باشید .

اگر به دنبال بهبود طراحی داخلی خانه خود هستید و سرنخی از این که از کجا باید شروع کنید ندارید، نگران نباشید. در این مقاله به بیان ۵ مورد از مهم‌ترین اصول طراحی داخلی منزل از جمله نقطه کانونی، نورپردازی، تعادل، رنگ و تناسب پرداخته‌ایم. با ما همراه باشید.

تاریخچه‌ای مختصر از طراحی داخلی

حرفه طراحی داخلی بیش از ۱۰۰ سال قدمت دارد. در قرن گذشته، این حرفه از هنر چیدمان، به سمت در بر گرفتن فرم و کارایی نیز رفته است و امروزه تبدیل به شغلی شده است که چندین زیرشاخه داشته و نیاز به سال‌ها مطالعه و تحصیل دارد. عبارت “دکوراتور داخلی” برای اولین بار در اوایل سال ۱۹۰۰، در آمریکا به کار برده شد.

بیشتر کسانی که در آن دوران دکوراتور بودند، تحصیلات دانشگاهی نداشتند، اما از سلیقه خوب، منطق و استعدادی طبیعی در حل مسائلی مانند مقیاس و فضابندی خانه برخوردار بودند. در سال ۱۹۱۳ الزی دی ولف اولین کتاب در زمینه طراحی داخلی به نام “خانه‌ای خوش سلیقه” را منتشر کرد. پس از آن دوروتی دریپر اولین شرکت طراحی داخلی را در سال ۱۹۲۳ تاسیس کرد.

در دهه ۱۹۳۰ عبارت “طراح داخلی” به صورت رسمی‌ و برای اولین بار توسط مجله طراحی و دکوراسیون داخلی استفاده شد. پس از آن به تدریج دانشگاه‌ها و موسسات نیز شروع به تدریس رسمی‌ طراحی داخلی کردند. امروزه حرفه طراحی داخلی در تمام نقاط دنیا شناخته و قبول شده است و از دانش آن برای ایجاد محیطی زیبا، دلپذیر، سالم و کاربردی بهره گرفته می‌شود.

امروزه حرفه طراحی داخلی در تمام نقاط دنیا شناخته و قبول شده است و از دانش آن برای ایجاد محیطی زیبا، دلپذیر، سالم و کاربردی بهره گرفته می‌شود.
امروزه حرفه طراحی داخلی در تمام نقاط دنیا شناخته و قبول شده است و از دانش آن برای ایجاد محیطی زیبا، دلپذیر، سالم و کاربردی بهره گرفته می‌شود.

اصول طراحی داخلی منزل

زمانی که صحبت از طراحی داخلی منزل می‌شود، ذهن به سرعت به سمت خانه‌ای با‌ هماهنگی و هارمونی پر می‌کشد. این‌ هارمونی و هماهنگی در واقع پایه و اساس طراحی داخلی منزل است و می‌توان آن را در تک تک اتاق‌های هر خانه‌ای به وجود آورد. طراحی داخلی منزل اگر به درستی انجام شود، می‌تواند باعث بهبود زندگی افراد شود. این نکته‌ای است که افراد زیادی از آن غافل هستند.

در واقع خیلی از افراد، طراحی داخلی منزل را تنها راهی برای زیباتر کردن خانه می‌بینند و از اثرات بلندمدتی که محیط اطراف (به خصوص محیط خانه که حدودا دو سوم روز خود را در آن می‌گذارنیم) بر ما می‌گذارد، غافل هستند.

هدف اصلی طراحی داخلی منزل، رسیدن به راحتی طراحی شده و خاص هر یک از ساکنین است. کلید رسیدن به این راحتی در طراحی داخلی منزل، این است که به نکاتی فراتر از بصریاتی مثل رنگ و نور توجه کنید. یک طراحی داخلی منحصر به فرد در خانه، تمامی‌ حس‌ها از جمله حس شنوایی، بویایی و … را مورد نظر قرار می‌دهد. تنها با درگیر کردن تمامی‌ حس‌هاست که می‌توان به‌ هارمونی و هماهنگی کامل در طراحی داخلی خانه رسید.

در ادامه با برخی از مهم‌ترین اصول طراحی داخلی منزل آشنا خواهیم شد.

ایجاد نقطه کانونی در اصول طراحی داخلی منزل

نقطه کانونی یکی از اصلی‌ترین عناصر طراحی داخلی خانه است. به بیان ساده، نقطه کانونی، اولین نقطه‌ای در اتاق است که چشم بیننده باید هنگام ورود به اتاق، به آن بیفتد. طراحی بقیه قسمت‌های اتاق، باید حول محور همین نقطه کانونی انجام شود.

نکته‌ای که باید بدانید این است که هر اتاقی معمولا یک نقطه کانونی از پیش تعیین شده دارد. این نقطه می‌تواند پنجره و منظره زیبای پشت آن، شومینه و یا سقف کاذبی زیبا باشد. در این مواقع شما می‌توانید از همین نقاط از پیش تعیین شده استفاده کنید.

اما گاهی اوقات یک اتاق فاقد نقطه‌ای کانونی است و شما باید خودتان آن را ایجاد کنید.

برای مثال می‌توانید یکی از اتاق‌های دیوار را کانون قرار دهید و آن را با رنگی خاص رنگ آمیزی کنید، یا یک آینه یا اثری هنری و زیبا و بزرگ را روی دیواری قرار دهید و با نورپردازی مناسب، آن را تبدیل به محور توجه کنید. شما همچنین می‌توانید از مبلمان و وسایل چوبی خاص مثل مبلی زیبا با کوسن‌هایی رنگارنگ برای جلب توجه افراد استفاده کنید. ایجاد نقطه کانونی در آشپزخانه و حمام معمولا استانداردهای متفاوتی دارد.

برای مثال در آشپزخانه می‌توان با استفاده از کاشی‌های زیبا و رنگی روی دیوار پشتی اجاق گاز، یک نقطه کانونی ایجاد کرد.

در نظر داشته باشید که هر اتاق یا سالنی باید تنها یک نقطه کانونی داشته باشد و هر نقطه کانونی نیز باید نورپردازی مخصوص خود را داشته باشد.

نقطه کانونی، نقطه‌ای در طراحی داخلی خانه است که بقیه چیدمان به دور آن انجام شده و در نگاه اول نظر بیننده را جلب می‌کند.
نقطه کانونی، نقطه‌ای در طراحی داخلی خانه است که بقیه چیدمان به دور آن انجام شده و در نگاه اول نظر بیننده را جلب می‌کند.

نورپردازی مناسب در اصول طراحی داخلی منزل

یک طراحی داخلی زیبا هرقدر هم که کامل انجام شده باشد، در صورتیکه نورپردازی را نادیده گرفته باشد، برگ برنده خود را از دست داده و زیبایی‌هایش بدون نورپردازی اصلا به چشم نخواهد آمد.

در نورپردازی خانه می‌توان از دو نوع نور طبیعی و نور مصنوعی استفاده کرد.

  • نور طبیعی در هر خانه‌ای مورد نیاز است و بهتر است تا حد امکان از پنجره‌های بزرگ برای تامین نور طبیعی استفاده شود.
  • نورپردازی مصنوعی به سه دسته نورپردازی عمومی، نورپردازی متمرکز و نورپردازی دکوراتیو تقسیم می‌شود. نورپردازی عمومی‌ در واقع روشنایی کلی و کاربردی خانه را فراهم می‌کند، نورپردازی متمرکز بر جزئیات هنری خانه مثل جزئیات سقف کاذب تمرکز می‌کند و نورپردازی دکوراتیو نیز از وسایلی مثل چراغ مطالعه برای ایجاد روشنایی تزئینی استفاده می‌کند. استفاده صحیح از هر ۳ گروه نورپردازی در طراحی داخلی خانه، می‌تواند جلوه‌ای زیبا و مدرن به خانه بدهد.

همچنین هنگام اتخاب وسایل نور مصنوعی باید در نظر داشته باشید، که کیفیت و رنگ نور تولید شده توسط چراغ یا لوستر، از طراحی خود وسیله مهم‌تر است.

یک طراحی داخلی زیبا هرقدر هم که کامل انجام شده باشد، در صورتیکه نورپردازی را نادیده گرفته باشد، برگ برنده خود را از دست داده و زیبایی‌هایش بدون نورپردازی اصلا به چشم نخواهد آمد.
یک طراحی داخلی زیبا هرقدر هم که کامل انجام شده باشد، در صورتیکه نورپردازی را نادیده گرفته باشد، برگ برنده خود را از دست داده و زیبایی‌هایش بدون نورپردازی اصلا به چشم نخواهد آمد.

انتخاب رنگ در اصول طراحی داخلی منزل

انتخاب رنگ در طراحی داخلی، به علت طیف وسیع تنوع رنگ، یک از سخت‌ترین و البته دلنشین‌ترین قسمت‌های کار است. اما دانستن برخی قواعد و اصول پایه می‌تواند کار انتخاب رنگ را برای شما راحت‌تر کند.

  • اولین اصل، قانون ۶۰-۳۰-۱۰ است. فارغ از سلیقه افراد در بحث انتخاب رنگ، شما باید برای طراحی داخلی هر فضایی ۳ رنگ انتخاب کنید. رنگ اصلی که معمولا رنگی خنثی است، ۶۰ درصد فضا، رنگ ثانویه که کمی‌ برجسته‌تر است، ۳۰ درصد فضا و در نهایت آخرین رنگ که بیشترین میزان تمایز و چشمگیری را دارد، ۱۰ درصد فضا را دربر خواهد گرفت.
  • اصل دوم مربوط به رنگ‌های سرد و گرم می‌شود. رنگ‌های گرم مانند قرمز و نارنجی انرژی بیشتری دارند و بهتر است از آن‌ها در فضاهایی مثل پذیرایی و آشپزخانه که مربوط به سرگرمی‌ و مهمانداری هستند استفاده شود. رنگ‌های سرد مثل آبی و سبز نیز با توجه به طبیعت آرامبخشی که دارند، بهتر است در اتاق‌هایی مثل اتاق خواب یا دفتر کار خانگی به کار بروند.

همچنین به شما پیشنهاد می‌کنیم که قبل از انتخاب نهایی رنگ، با مطالعه مطالب روانشناسی رنگ‌ها، از اثراتی که هر رنگ بر حس و حال فضا و افراد می‌گذارد، مطلع شوید.

انتخاب رنگ در طراحی داخلی، به علت طیف وسیع تنوع رنگ، یک از سخت‌ترین و البته دلنشین‌ترین قسمت‌های کار است.
انتخاب رنگ در طراحی داخلی، به علت طیف وسیع تنوع رنگ، یک از سخت‌ترین و البته دلنشین‌ترین قسمت‌های کار است.

رعایت تعادل در اصول طراحی داخلی خانه

تعادل در طراحی داخلی منزل، به رعایت تساوی وزن بصری اجسام بر می‌گردد. این به آن معناست که در نگاه یک بیننده، وسایل و اجسام طوری در اتاق چیده شده باشند که تعادل در اتاق حس شود. این تعادل نه فقط از طریق شکل اجسام، بلکه از طریق رنگ، طرح و بافت نیز حاصل می‌شود. برای مثال وسایل بزرگ‌تر، تیره‌تر و دارای بافت متمرکزتر، وزن بیشتری دارند و باید به صورت پراکنده‌تر در اتاق چیده شوند.

تعادل در طراحی داخلی به ۳ شکل متقارن، غیر مقارن و شعاعی ایجاد می‌شود.

  • تعادل متقارن همانطور که از نام آن پیداست، فضا را طوری طراحی می‌کند که دو سمت آن آینه یکدیگر باشند. این نوع تعادل بسیار رایج بوده و حسی از ثبات و آرامش به افراد می‌دهد. تعادل متقارن در طراحی داخلی سنتی به کرات استفاده می‌شود.
  • تعادل نامتقارن، سعی می‌کند با پخش وسایل، رنگ‌ها و طرح‌ها به شکلی که وزن دو طرف اتاق مساوی یکدیگر باشد، تعادل را برقرار کند. در این روش که در جدیدترین طراحی داخلی منزل از آن استفاده می‌شود، چیدمان و سبک یک طرف اتاق لزوما در سمت دیگر کپی و تکرار نمی‌شود. برای مثال به جای اینکه دو مبل دو نفره یک شکل و یک رنگ در دو سمت سالن قرار داده شوند، در یک سمت مبلی دو نفره و در سمت دیگر دو مبل تک نفره قرار داده می‌شود.
  • در تعادل شعاعی نیز چیدمان و طراحی در شعاع اطراف یک نقطه مرکزی مثل یک میز ناهارخوری گرد انجام می‌گیرد.
تعادل در طراحی داخلی خانه می‌تواند به ۳ شکل متقارن، نامتقارن و شعاعی برقرار شود.
تعادل در طراحی داخلی خانه می‌تواند به ۳ شکل متقارن، نامتقارن و شعاعی برقرار شود.

ایجاد تناسب و مقیاس در اصول طراحی داخلی منزل

تناسب به نسبت بین ابعاد وسایل مختلف با یکدیگر اشاره می‌کند و مقیاس به این موضوع بر می‌گردد که یک وسیله چطور در کنار وسایل دیگر و یا در یک فضای کلی قرار می‌گیرد. برای مثال یک کاناپه بسیار بزرگ در یک اتاق بسیار کوچک بی تناسب دیده خواهد شد.

اصل طلایی در رعایت تناسب و مقیاس در طراحی داخلی این است که نسبتِ قسمت کوچک‌تر اتاق به قسمت بزرگ‌تر، باید مشابه نسبت قسمت بزرگ‌تر به کل فضا باشد.

برای مثال نسبت ابعاد یک قفسه روی دیوار، باید با نسبت ابعاد آن دیوار با کل اتاق تناسب داشته باشد و روی دیواری وسیع در اتاقی بزرگ، یک قفسه خیلی کوچک یا باریک نصب نشود.

اصل طلایی در رعایت تناسب و مقیاس در طراحی داخلی این است که نسبت قسمت کوچک‌تر اتاق به قسمت بزرگ‌تر، باید مشابه نسبت قسمت بزرگ‌تر به کل فضا باشد.
اصل طلایی در رعایت تناسب و مقیاس در طراحی داخلی این است که نسبت قسمت کوچک‌تر اتاق به قسمت بزرگ‌تر، باید مشابه نسبت قسمت بزرگ‌تر به کل فضا باشد.

سخن آخر

در این مطلب به ۵ اصل مهم در طراحی داخلی منزل اشاره کردیم. با وجود اینکه طراحی داخلی خانه امری حرفه‌ای بوده و نیاز به دانش و سلیقه‌ای خاص دارد، توجه به این نکات می‌تواند در انجام راهکارهای ساده برای تغییر طراحی داخلی خانه و یا انتخاب یک طراح داخلی مجرب به شما کمک کند.

سارا چگینی
سردبیر محتوای بخش دکوراسیون و چیدمان و خانه‌داری وبلاگ استادکار | سارا نویسنده و روایتگری خبره است که باستان شناسی خوانده! سارا می‌گوید که «نویسندگی یکی از هنرهای اصلی من است.» او نگارش خیلی خوبی دارد، عاشق خلق داستان و روایتگری است و به زبان انگلیسی هم مسلط است. او در حوزه نویسندگی وب، مدیریت و تولید محتوای دیجیتال تجربه و تبحر بالایی دارد. سارا چگینی تقریبا به تمامی ابزارهای مورد نیاز حوزه محتوا، ویرایش محتوای تصویری و متنی و آنالیز آن‌ها مسلط است. آشپزی و قنادی از توانمندی‌های خوشمزه ساراست. او دف و پیانو هم (در زمان‌های دور) میزده! سارا کتاب خوار قهاری نیز هست و علاقمند است در موضوعاتی مانند گردشگری و تاریخ و بازاریابی دیجیتال هم بنویسد.